وکیل خانواده | مشاوره تخصصی در دعاوی خانوادگی

ماده 4 قانون حمایت خانواده، فهرستی جامع از دعاوی خانوادگی را ارائه کرده است که در دادگاه‌های خانواده مورد رسیدگی قرار می‌گیرند. این دعاوی به شرح زیر هستند:

1. نامزدی و خسارات ناشی از برهم زدن آن

دوره نامزدی به عنوان مقدمه ازدواج، ممکن است با چالش‌هایی همراه باشد. در صورتی که نامزدی به دلایل مختلف برهم بخورد، ممکن است یکی از طرفین یا هر دو متحمل خسارات مادی یا معنوی شوند. دعاوی مربوط به مطالبه خسارات ناشی از برهم خوردن نامزدی، از جمله مواردی هستند که در دادگاه خانواده بررسی می‌شوند.

2. نکاح (دائم یا موقت) و شروط ضمن عقد

دعاوی مرتبط با نکاح شامل مسائل مربوط به ازدواج دائم یا موقت، شروط ضمن عقد، و همچنین اذن در نکاح (مانند اجازه پدر برای ازدواج دختر باکره) است. این دعاوی می‌توانند شامل اختلافات بر سر شروط مندرج در عقدنامه یا مسائل مربوط به صحت عقد باشند.

3. مهریه و نفقه زوجه

مهریه مبلغ یا مالی است که زوج در زمان عقد متعهد به پرداخت آن به زوجه می‌شود. دعاوی مربوط به مطالبه مهریه، چه به صورت عندالمطالبه یا عندالاستطاعه، از رایج‌ترین دعاوی خانوادگی هستند. همچنین، نفقه زوجه شامل تأمین هزینه‌های زندگی زوجه توسط زوج است که در صورت عدم پرداخت، می‌تواند موضوع دعوای حقوقی قرار گیرد.

4. طلاق، فسخ نکاح، رجوع و بذل مدت

دعاوی مربوط به طلاق (اعم از طلاق توافقی، طلاق به درخواست زوج یا زوجه)، فسخ نکاح (به دلایل قانونی مانند عیوب خاص)، رجوع (بازگشت زوج به زوجه در طلاق رجعی) و بذل مدت (در ازدواج موقت) از مهم‌ترین دعاوی خانوادگی هستند که نیاز به بررسی دقیق حقوقی دارند.

5. حضانت و ملاقات فرزندان

حضانت به معنای سرپرستی و نگهداری از فرزندان است که پس از جدایی والدین، یکی از موضوعات حساس در دعاوی خانوادگی محسوب می‌شود. همچنین، دعاوی مربوط به تعیین اوقات ملاقات فرزندان با والد غیرحاضن نیز در این دسته قرار می‌گیرند.

6. نسب، رشد، حجر و رفع آن

دعاوی مرتبط با نسب (اثبات یا نفی رابطه خویشاوندی)، رشد (تعیین توانایی فرد برای مدیریت امور مالی و حقوقی خود)، حجر (محدودیت قانونی برای اداره امور به دلیل صغر سن یا بیماری روانی) و رفع حجر از دیگر موضوعاتی هستند که در دادگاه‌های خانواده رسیدگی می‌شوند.

7. سرپرستی کودکان بی‌سرپرست

این دعاوی شامل موضوعات مرتبط با سرپرستی و نگهداری کودکان بی‌سرپرست یا بدسرپرست است. دادگاه خانواده در این موارد تصمیماتی برای تأمین منافع کودک، مانند واگذاری سرپرستی به افراد واجد شرایط، اتخاذ می‌کند.

8. تغییر جنسیت و اهدای جنین

مواردی مانند درخواست تغییر جنسیت یا مسائل حقوقی مرتبط با اهدای جنین در فرآیندهای پزشکی و قانونی نیز در صلاحیت دادگاه خانواده قرار دارند. این دعاوی به دلیل پیچیدگی‌های خاص، نیازمند دانش حقوقی و پزشکی هستند.

9. سایر امور مرتبط با ولایت قهری، قیمومت و نفقه اقارب

این دسته شامل دعاوی مرتبط با ولایت قهری (سرپرستی پدر یا جد پدری بر فرزند)، قیمومت (تعیین قیم برای افراد محجور)، نفقه اقارب (تأمین هزینه‌های زندگی خویشاوندان نزدیک مانند فرزندان یا والدین) و همچنین مسائل مربوط به غایب مفقودالاثر، ناظر و امین اموال محجوران است.